logoHome
“Het Natuurtekortsyndroom” “Het Natuurtekortsyndroom”
icoon

Shirley de Voer, manager Pedagogiek bij SKO Oegstgeest schreef een column over het onderwerp “Het Natuurtekortsyndroom”.

"Het Natuurtekortsyndroom"

Ik kwam onlangs een, voor mij, nieuwe term tegen die ik graag wil delen: “Het Natuurtekortsyndroom”. Nu ben ik persoonlijk van mening dat we tegenwoordig zoveel syndromen en stoornissen hebben dat we op iedereen wel een etiketje kunnen plakken. Ik ben daarom geen fan van het gebruik van het woord “syndroom”. Het onderwerp daarentegen spreekt me wel aan als genieter van de natuur.

In contact met de natuur

Buitenspelen en daar de natuur ervaren kan gelukkig altijd, het hele jaar door. Als het zonnetje weer meer gaat schijnen en de temperatuur omhoog gaat, trekt het buiten zijn nog meer. Buitenspelen heeft voor kinderen allerlei functies, ik noem er een paar: energie kwijtraken, grove motoriek oefenen, voldoende beweging krijgen, “frisse neus halen”, samen spelen, ontdekken, experimenteren en de natuur beleven. Ik wil hier inzoomen op dat laatste. De natuur beleven gaat namelijk niet vanzelfsprekend samen met buitenspelen. We timmeren onze woonomgeving tegenwoordig zo dicht dat zelfs het regenwater moeite heeft met zijn weg te vinden naar de natuurlijke grond eronder. Als mens levend in zo’n omgeving is het niet gek dat we een beetje het contact met de natuur kwijtraken. We dragen handschoenen als we in de tuin werken, bang voor vieze handen, we rillen als we een worm zien, laat staan aanraken. Als het regent gaan we niet naar buiten of pakken we de auto als het even kan. Insecten vinden we vies en slaan we dood. Dat is vaak het voorbeeld dat we geven aan onze kinderen.

Prikkel je zintuigen

Toch laat steeds meer onderzoek zien dat in de natuur zijn goed voor ons is. Dat is ook logisch want of we willen of niet, we zijn er als mens een onderdeel van. De natuur ontspant ons. Als we het onszelf toestaan, genieten we van de wind door onze haren, het geluid van de vogels, kikkers, insecten, van de maan en de sterren, de warmte van de zon maar ook het voelen van regendruppels op de huid, het gevoel van de aarde tussen onze vinger, zand tussen onze tenen en we kunnen zelfs gefascineerd zijn door het glibberige, kriebelige gevoel van een worm op onze hand.

Als volwassenen zijn we het genieten van de natuur een beetje verleerd maar kinderen staan hier nog heel open in. Kinderen vinden aarde, insecten of wormen nog niet vies en ze genieten net zoveel van de druppels op hun huid vanuit de hemel als die uit de kraan. Buiten in de natuur is zo veel te ontdekken en te leren. Ze kunnen spelenderwijs leren over drijven, water, vuur, vliegen, geboorte en dood, structuren, ordenen,.. ga zo maar door.

Hoogtepunten!

Het genieten en leren in de natuur is eindeloos! Een lijstje met hoogtepunten van ervaringen in de natuur die een kind, naar mijn mening ook, voor zijn 12de jaar gehad moet hebben*:
• Buitenslapen
• Plant het, laat het groeien, eet het
• Bij de geboorte van een dier aanwezig zijn
• In de zomer buiten spelen met zand en water
• Fruit plukken en dit opsmullen
• In de lente de vacht van een pasgeboren lammetje voelen
• Wildkamperen
• Een dammetje leggen
• De zon zien opgaan en zien ondergaan (hoeft niet op dezelfde dag)
• Op insecten jagen en weer vrij laten, denk aan pissebedden zoeken onder een steen
• De ontwikkeling van een rups tot vlinder van dichtbij mee maken
• De Melkweg en vallende sterren zien
• Koken op een zelfgemaakt kampvuur
• In de modder rollen
• In een boom zitten en rondkijken
• Rennen in de regen en springen in een regenplas
• Sneeuwballen gooien
• Op je blote voeten door het gras lopen
• Een hut bouwen in het bos
• Ruiken aan kruiden als lavendel, mint, munt, rozemarijn
• Een vogel uit je hand voeren
• Van een berg zand afrennen of rollen
• Sleeën
• Vliegeren
• Een grasfluitje maken
• Je weg vinden met kaart en kompas
• In de herfst wandelen door bergen bladeren en kastanjes zoeken
• Samen met iemand luisteren naar het tikken van de regen op het (tent-)dak
• Vissen met een net
• Een natuurwandeling in de nacht maken

Heb jij dit allemaal al samen met je kind mogen beleven? Zo niet, dan is de lente een ideale tijd om met deze lijst te starten!

Shirley de Voer, manager Pedagogiek SKO Oegstgeest

 

*Geïnspireerd op de lijst uit Spel, spelen en speelgoed. Voor kinderen van 0 tot 18 jaar. Loïs Eijgenraam.